تاریخچه ای از سواد آموزی در گچساران قبل از انقلاب

اولین ملای محلی *عبدالرضا نامی دشتستانی* بود که نامش را یاد آور نمودند .

هر ملایی روش مخصوص به خود را داشت ، کلاسها یا در خانه ملا ، یا در منزل کدخدا ، یا در چادر یا کپری و کومه ای برگذار میشد.
مکتب خانه ها سن خاصی نداشت .
بیشتر در پائیز و زمستان که کار کمتر بود برگذار میشد .

درس حساب را سیاق میگفتند
یکی از روش های درس خوانی در منزل ملا ها را *غوره خوانی* میگفتند .
به مبصر کلاس *خلیفه* میگفتند .

معمولا ماهیانه به ملاها از طرف خانواده چیزی داده میشد ، کله قند ، گندم ، مرغ و خروس و بره و گوسفند . همچنین از طرف کدخدا چیزی به ملا داده میشد .
در تاریخ طایفه با نامهای *ملا خدابخش ، ملا صادق ، ملا سرتیپ ، ملا آقا ، ملا درویش ، ملا محمد خان ، ملا خلیفه به چشم میخورد*
که نشان از سواد در بین افراد طایفه میباشد .
مقداری کلگ و نان دانش آموز با خود می آورد .

در سال ۱۳۰۷ تعداد چهارده نوجوان از بویراحمد را در دار التربیه خرم آباد برای آموزش بردند که اولین دانش آموزان درس خوانده با سیستم جدید میباشند ،
قبلا گفتیم که اولین دبستانهای مدرن ، *دبستانهای مهر و نظامی* در گچساران قدیم و *منوچهری* در آبشیرین میباشد .

نکته جالب توجه با رفتن رضاه شاه به تبعید و بر گشتن خوانین به ایلاتشان ، همه دبستانها تعطیل گردید بجز دبستانهای مهر و نظامی گچساران قدیم و منو چهری آبشیرین
همچنین دبستانهای گچساران و آبشیرین ، مختلط بودند .

با انتقال مراکز اداری از گچساران قدیم به دوگنبدان ، *دبستان مهر بمدت دو سال در منزل حاج خلیفه احمدزاده* مشغول به کار کرد و سپس به منزل *جمشید جمشیدی* و به نام *دبستان مهر* تحصیل کودکان شهر را ادامه داد .
همچنین در منزل کی *سرمست جمشیدی* در *خیابان امینی دبستان *دخترانه جمشیدی* تا چند سال دایر بود .

در آبشیرین تازه دبیرستان راه افتاده بود و دانش آموزانی که دوره هفتم و هشتم را طی نموده بودند به دبیرستان تازه تاسیس دوگنبدان آمدند .

در سال ۱۳۳۵ خورشیدی دو دبیرستان پسرانه *کورش کبیر* و دخترانه *(پروین اعتصامی )*
در شهر دوگنبدان تاسیس شد ،
رئیس دبیرستان کورش کبیر آقای *محمد نمازی بهبهانی* بود و معلمان نیز آقایان *فریبرز امیدی (بختیاری ، لیسانس ادبیات ) آقای رسول آژیری (تبریزی ، لیسانس فیزیک و شیمی )و آقای مهندس فرهاد صفی خانی (ریاضی ، زبان انگلیسی و زیست تدریس میکرد ) و آقای سید ابراهیم ملک حسینی (الهیات ) در هر دو دبیرستان درس میدادند* .
رئیس دبیرستان پروین اعتصامی *خانم ایراندخت امیدی و یک بانو معاون مدرسه و بقیه کارکنان دبیرستان مرد بودند* .

هزینه تمام دو دبستان و دو راهنمایی و دو دبیرستان با شرکت نفت بود و در اول چهارده منزل و دوسال بعد پنج منزل به پرسنل آموزش و پرورش دادند .

*تاسیس دانشسرای مقدماتی*

در سال *۱۳۴۵* مجوز تاسیس یک دانشسرای مقدماتی به دوگنبدان داده شد و پس از رایزنی های مختلف بین آقای *ابوالحسن صدر عاملی رئیس آموزش و پرورش گچساران* و *آقای سید حشمت الله مجد زاده* رئیس شرکت نفت در عرض *۶۳* روز دانشسرای مقدماتی گچساران ساخته میشود و چون *تیمسار حکمیان* نماینده گچساران در مجلس شورای ملی بود آقای *غلامرضا موسوی* را به خانم *دکتر پارسا وزیر آموزش و پرورش* معرفی میکند و در جلسه ای با وزیر امکانات لازم جهت افتتاح دانشسرا داده میشود و دانشسرا در اول مهرماه ۱۳۴۵ با چهل دختر مشغول بکار میشود .

در آنزمان تحصیل در دانشسرا دو ساله بود و متاسفانه در دوره سوم یعنی بهار سال *۱۳۴۹**حادثه ناگواری که در آن دختری به نام *نرگس فیتبون* که به خواستگارش جواب رد داده بود توسط یکی از افراد امنیتی گچساران به نام آقای *راد* با اسلحه کمری کشته شد .
بعد از این حادثه دانشسرا تعطیل شد و در اول مهرماه همان سال دانشسرا مبادرت به جذب فقط پسر نمود و تا *۱۳۵۷* فعالیت دانشسرای پسرانه ادامه داشت .
و در سال *۱۳۵۴* واحد دانشسرای مقدماتی دخترانه نیز در شهر یاسوج با هشتاد دختر مشغول بکار شد 

* لازم به توضیح است که ملاهای زیادی در مناطق باشت و باوی بودند که خیلی از نسلهای قدیمی رو باسواد کردند .
*مثلا در باشت مرحوم میر محمدحسین بازدار ( حسینی ) که از سادات زاداحمدی ساکن سرابیز بود و افراد بسیاری شاگرد ایشان بودند* . *از جمله آمیراحمد تقوی که هم اکنون در دهدشت هستند یا آسید محمدعلی مطهری و بسیاری از ایل باشت و باوی